Türbe; Kahramanmaraş İli, Dulkadiroğlu İlçesi, Divanlı Mahallesi, Kentsel Sit alanı içinde, 214 ada, 6 parselde bulunmaktadır. Türbenin mülkiyeti Dulkadiroğlu Belediyesine ait olup türbenin yer aldığı parselin yüz ölçümü 82.35 m2’dir.
Türbe; Adana Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 27.09.2012 Tarih ve 1385 Sayılı kararı ile korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı Hacı Hasan Saygılı Türbesi olarak tescil edilmiştir.
Yapı, konum olarak; kuzey- güney doğrultuda uzanan Divanlı Caddesinin batı tarafında yer almaktadır.
Türbe tek katlı, hafif çarpık dikdörtgen planlı, kargir-betonarme küçük bir yapıdır. Yapının kuzey tarafında küçük bir avlusu yer almaktadır. Türbe güney taraftaki komşu parseldeki yapıya bitişik olarak inşa edilmiştir. Türbenin yer aldığı avluya giriş, doğudan Divanlı Caddesinden demir bir kapı ile sağlanmaktadır. Avludan türbeye kuzey cephesinde batıya kaydırılmış dikdörtgen kesitli, demir kapıyla girilmektedir.
Türbe halk arasında Hayretin Dede Türbesi olarak bilinmektedir. Türbenin içinde üzerinde herhangi bir yazı olmayan, iki baş taşı (şahide) ve üzeri yeşil örtülü basit bir sanduka yer almaktadır Buradaki şahidelere göre burada iki şahsa ait mezar yer aldığı tahmin edilmektedir. Türbenin doğu dış cephesinde küçük bir pencere yer almaktadır. Bu pencere küçük bir taş üzerinde yazılmış nesih karakterli, üç satırlık kitabe yer almaktadır Bu kitabede Eş Şehir Fil Merkadi El Şerif Alirıza Emin Sarmuk Meraşi sene 1264 Hicri ifadesi yer almaktadır. Bu kitabeye göre
1Bu Mübarek Türbede Maraşlı Alirıza Sarmuk(Yatmaktadır) (Özkarcı M., Kahramanmaraş Kültür Varlıkları Envanteri 46- Cilt 1, Sayfa)
Ancak buradaki mezarların kime ait olduğu konusunda değişik sözlü ifadeler olmakla birlikte mevcut kitabeye göre türbe ilk olarak 1847-1848 yılında Maraşlı Alirıza Sarmuk’a ait olarak inşa edilmiştir. Ancak kitabede adı geçen Maraşlı Alirıza Emin Sarmuk adlı şahış halk arasında geçen Hayrettin Dede mi yoksa buradaki diğer ikinci mezarın Hayretin Dede adlı kişiye aittir. Yoksa başka bir şâhısa mı ait olduğu tam olarak tespit edilmemiştir.
Ayrıca Sözlü ifadelere göre buradaki mezarların Kurtuluş Savaşında şehit olan Divanlı Camii’nin İmamı Hacı Hasan Saygılı ile yine Kurtuluş Savaşında şehit olan Hayrettin adlı şahıslara ait olduğu söylenmektedir.
Türbe dıştan; 2.15m yüksekliğinde, kuzey -güney derinliği doğuda; 413m, batıda 2.40m’dir. Yapının doğu batı doğrultudaki uzunluğu kuzey cephede (ön taraf) 6.17m Güney tarafta komşu parseldeki yapıya bitişik tarafın doğu- batı uzunluğu 5.00 m olduğu tespit edilmiştir. Türbenin duvarları; çimento esaslı harç ve moloz taştan inşa edilmiştir. Duvar kalınlığı yaklaşık 0.5m’dir. Türbenin üzeri üstü betonarme düz damla kapatılmıştır
Günümüzdeki yapının 1970 yıllarda inşa edildiği tahmin edilmektedir Halk arasında Hayrettin Dede Türbesi olarak adlandırılan yapı mevcut haliyle türbe mimarisinden uzak durumdadır.
Yazdır
Hattı: 0531 082 0022